การจัดการด้านการเปลี่ยนแปลงทางภูมิอากาศ

เป้าหมายสำคัญ

การบริหารจัดการความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

บริษัทฯ ได้นำกรอบแนวทางของ Task Force on Climate-related Financial Disclosures (TCFD) มาใช้ในการบริหารจัดการการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยนำเสนอไว้ใน TCFD Report และจัดให้ความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นหนึ่งในความเสี่ยงเกิดใหม่ (Emerging Risk) ซึ่งถูกผนวกรวมอยู่ในกระบวนการประเมินความเสี่ยงองค์กร ทั้งนี้ บริษัทฯ อยู่ระหว่างการจัดทำการนำกรอบแนวทางของมาตรฐานการรายงานทางการเงินด้านความยั่งยืน International Financial Reporting Standard – Sustainability 2 (IFRS S2) มาปรับใช้ในการบริหารจัดการความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของบริษัทฯ และบูรณาการเข้ากับกระบวนการบริหารความเสี่ยงขององค์กรในอนาคตอีกด้วย บริษัทฯ ดำเนินการประเมินและทบทวนความเสี่ยงอย่างสม่ำเสมอให้ครอบคลุมพื้นที่ปฏิบัติการใหม่ กิจกรรมทั้งต้นน้ำและปลายน้ำ ตลอดจนคู่ค้า เพื่อให้สอดคล้องกับบริบทการดำเนินงานที่เปลี่ยนแปลงไป และข้อกำหนดด้านนโยบาย กฎหมาย และมาตรฐานที่เกี่ยวข้องทั้งในระดับประเทศและระดับนานาชาติ

ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่

• ความเสี่ยงทางกายภาพ (Physical Risk) ซึ่งเกิดจากผลกระทบโดยตรงของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เช่น ฝนตกหนัก พายุหมุนเขตร้อน การขาดแคลนน้ำ ภัยแล้ง และคลื่นความร้อน
• ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนผ่าน (Transition Risk) ซึ่งอาจเกิดจากการเปลี่ยนแปลงด้านนโยบาย กฏระเบียบและกฏหมาย เทคโนโลยี ความต้องการพลังงานที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม รวมถึงความคาดหวังของผู้มีส่วนได้เสียและภาพลักษณ์องค์กร

การประเมินความเสี่ยงครอบคลุมกรอบระยะเวลา ระยะสั้น (ปี 2568-2573) ระยะกลาง (ปี 2574-2583) และ ระยะยาว (ปี 2584-2593) เพื่อสะท้อนผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นอย่างรอบด้าน

สำหรับการประเมินความเสี่ยงทางกายภาพ บริษัทฯ อ้างอิงตามการประเมินผลกระทบโดยคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Intergovernmental Panel on Climate Change: IPCC) โดยใช้การวิเคราะห์ตามฉากทัศน์การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ 3 ระดับ ได้แก่

• 1 ฉากทัศน์การพัฒนาที่ยั่งยืนและการปล่อยก๊าซเรือนกระจกต่ำ หรือ SSP1 (Sustainable Pathway)
• 2 ฉากทัศน์การพัฒนาตามแนวโน้มเดิมและการปล่อยก๊าซระดับกลาง หรือ SSP2 (Middle of the Road)
• 3 ฉากทัศน์การพัฒนาที่เน้นเชื้อเพลิงฟอสซิลและการปล่อยก๊าซสูง หรือ SSP5 (Fossil-fueled Development)

ในส่วนของความเสี่ยงจากการเปลี่ยนผ่าน บริษัทฯ ประเมินผลกระทบภายใต้ 3 ฉากทัศน์ ได้แก่

• 1 STEPS (Stated Policies Scenario) หรือฉากทัศน์ตามนโยบายที่ประกาศใช้ในระดับสากล
• 2 APS (Announced Pledges Scenario) หรือฉากทัศน์ตามคำมั่นสัญญาด้านสภาพภูมิอากาศ
• 3 NZE (Net Zero Emissions by 2050 Scenario) หรือฉากทัศน์การปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ โดยอ้างอิงกรอบการวิเคราะห์ของ องค์การพลังงานระหว่างประเทศ (International Energy Agency - IEA)

กระบวนการดังกล่าวช่วยให้บริษัทฯ สามารถติดตาม เฝ้าระวัง และบริหารจัดการความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอยู่ในระดับที่เหมาะสม สนับสนุนการดำเนินธุรกิจอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน ทั้งนี้ บริษัทฯ อยู่ระหว่างการปรับปรุง แผนการจัดการการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยบูรณาการแนวทางด้านการบรรเทาผลกระทบ การปรับตัว และการเสริมสร้างความยืดหยุ่น เพื่อเพิ่มความพร้อมขององค์กรต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และสนับสนุนการแสวงหาโอกาสทางธุรกิจใหม่อย่างเหมาะสม

การดำเนินงานด้านการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Decarbonization)

เพื่อสนับสนุนการบรรลุเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศ บริษัทฯ ดำเนินโครงการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกตามกลยุทธ์การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Decarbonization Strategy) และแผนการดำเนินงานระยะยาวเพื่อให้บรรลุเป้าหมายการปล่อยการเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Decarbonization Pathway) อย่างต่อเนื่อง ผ่านการดำเนินมาตรการและโครงการสำคัญ ได้แก่

• พัฒนาโครงการดักจับและกักเก็บก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (Carbon Capture and Storage: CCS) ณ โครงการอาทิตย์ในอ่าวไทย เพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากกระบวนการผลิตปิโตรเลียม
• ดำเนินการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากโครงการที่บริษัทฯ กำหนดขึ้นตามแผนงานระยะยาว ผ่าน 3 หมวดงาน ได้แก่
  • 1 การบริหารจัดการการเผาก๊าซทิ้ง โดยการปรับปรุงประสิทธิภาพการเผาไหม้ และการนำก๊าซเหลือทิ้งหรือก๊าซส่วนเกิน กลับมาใช้ประโยชน์เข้าสู่กระบวนการผลิต เพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ตัวอย่างเช่น การติดตั้งระบบ Low BTU Flare ที่โครงการจี 2/61 ซึ่งระบบสามารถลดการใช้ก๊าซช่วยการเผาไหม้ (Assist Gas) และรองรับการเดินระบบเผาก๊าซที่ใช้กำจัดก๊าซส่วนเกิน (Permeate Flare) ในช่วงที่ก๊าซมีค่าความร้อนต่ำ (Low BTU) ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
  • 2 การเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานในพื้นที่ปฏิบัติการ ผ่านการปรับปรุงกระบวนการ อุปกรณ์ หรือระบบควบคุม รวมถึงการลดการใช้พลังงานหรือเชื้อเพลิง เพื่อให้ใช้พลังงานหรือเชื้อเพลิงน้อยลงต่อหน่วยการผลิต โดยไม่กระทบคุณภาพหรือปริมาณผลผลิต ตัวอย่างเช่น การเพิ่มประสิทธิภาพของเครื่องกำเนิดไฟฟ้าซึ่งช่วยลดการใช้เชื้อเพลิง และการเปลี่ยนชนิดเชื้อเพลิงที่มีความสะอาดมากขึ้นในยานพาหนะใช้การขนส่งอุปกรณ์ และรับ-ส่งพนักงานไปยังพื้นที่ปฏิบัติงาน เป็นต้น
  • 3 การนำพลังงานหมุนเวียนมาประยุกต์ใช้ในการดำเนินงาน ตัวอย่างเช่น โครงการเอส 1 ได้มีการซื้อไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์มาใช้ในกระบวนการผลิตปิโตรเลียมตั้งแต่ ปี 2566 ซึ่งช่วยลดการใช้พลังงานจากก๊าซธรรมชาติและช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เป็นต้น

นอกจากนี้ ปตท.สผ. ได้บริหารจัดการก๊าซมีเทนครอบคลุมทุกโครงการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมที่บริษัทเป็นผู้ดำเนินงาน เพื่อควบคุมการปล่อยก๊าซมีเทนจากแหล่งกำเนิดต่าง ๆ อาทิ การเผาก๊าซทิ้ง (Gas Flaring) การเผาไหม้เชื้อเพลิงในอุปกรณ์ประจำที่ (Stationary Combustion) การรั่วไหลของก๊าซจากอุปกรณ์ (Leak) และการระบายก๊าซจากกระบวนการผลิต (Venting) นอกจากนี้ บริษัทได้เพิ่มประสิทธิภาพการนำโครงการตรวจสอบและซ่อมแซมการรั่วไหล (Leak Detection and Repair: LDAR) มาใช้ในการตรวจวัดและบริหารจัดการการรั่วไหลของก๊าซมีเทนจากอุปกรณ์ อย่างต่อเนื่อง

นอกเหนือจากการบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจกแล้ว บริษัทฯ ยังคำนึงถึงการบริหารจัดการพลังงานในพื้นที่ปฏิบัติงาน ปตท.สผ. ร่วมด้วย ทั้งจากการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานผ่านโครงการลดก๊าซเรือนกระจกข้างต้นแล้ว ปตท.สผ. ยังได้นำหลักการของสำนักงานสีเขียว (Green Office) ของกรมกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อมมาประยุกต์ใช้ ครอบคลุมพื้นที่ปฏิบัติการในประเทศไทย และฐานสนับสนุนการพัฒนาปิโตรเลียม รวมถึงหน่วยงานสนับสนุนอื่น ๆ เพื่อส่งเสริมการลดการใช้พลังงาน ทรัพยากร ของเสีย และการปล่อยก๊าซเรือนกระจก รวมไปถึงการจัดซื้อจัดจ้างที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งถือเป็นการสร้างจิตสำนึกและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของบุคลากรภายในองค์กรต่อการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพด้านการใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมได้เป็นอย่างดี

สำหรับโครงการใหม่ ปตท.สผ. มีการกำหนดราคาคาร์บอนภายในองค์กร (Internal Carbon Pricing) เพื่อประกอบการตัดสินใจลงทุนในโครงการนั้น ๆ เพื่อบริหารความเสี่ยงที่อาจะเกิดขึ้นจาก กฎหมายหรือข้อกำหนดด้านการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในอนาคต

ในด้านการชดเชยการปล่อยก๊าซเรือนกระจก บริษัทฯ ได้กำหนดแนวทางการบริหารจัดการโดยให้ความสำคัญกับคาร์บอนเครดิตที่มีคุณภาพและเป็นที่ยอมรับทั้งในระดับประเทศและระดับสากล ควบคู่กับการดำเนินโครงการด้าน Nature-based Solutions อาทิ การปลูก ฟื้นฟู และดูแลรักษาป่า เพื่อเพิ่มพื้นที่ดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์และเพิ่มความสมบูรณ์ของทรัพยากรทางธรรมชาติให้กับประเทศไทย ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นในการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ รวมถึงโอกาสในการพัฒนาโครงการเพื่อคาร์บอนเครดิต ผ่านความร่วมมือกับกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กรมป่าไม้ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช รวมถึงมูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ในพระบรมราชูปถัมภ์

การบริหารจัดการข้อมูลและการประเมินผลด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change Data Management and Benchmarking)

บริษัทฯ บริหารจัดการข้อมูลก๊าซเรือนกระจกครอบคลุมการวัด คำนวณ การจัดเก็บ และการเปิดเผยข้อมูลเป็นไปตามแนวทางและมาตรฐานสากล ได้แก่ GHG Protocol-Corporate Accounting and Reporting Standard, GRI Standard, American Petroleum Institute (API)- Compendium of Greenhouse Gas Emissions Methodologies และ Task Force on climate-related Financial Disclosure (TCFD), Oil and Gas Methane Partnership 2.0 (OGMP2.0) Framework เป็นต้น รวมถึงการนำค่าสัมประสิทธิ์การปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Emission Factor) ที่น่าเชื่อถือได้จากสถาบันชั้นนำในระดับสากลและประเทศ ได้แก่ Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (อบก.) เป็นต้น มาใช้ในการคำนวณและการรายงานผลการดำเนินงานก๊าซเรือนกระจกตามดุลยพินิจที่เหมาะสมซึ่งพิจารณารวมถึงความไม่แน่นอนในการตรวจวัด ข้อจำกัดของข้อมูล และขอบเขตของการรายงานหรือเปิดเผยข้อมูลก๊าซเรือนกระจก โดยปัจจุบันขอบเขตการรายงานข้อมูลก๊าซเรือนกระจกขององค์กร ทั้ง Scope 1 และ Scope 2 ครอบคลุมเฉพาะโครงการและฐานสนับสนุนการพัฒนาปิโตรเลียมที่ ปตท.สผ. เป็นผู้ดำเนินการ เท่านั้น ซึ่งคิดเป็นความครอบคลุมของข้อมูลมากกว่าร้อยละ 60 ของรายได้ทั้งหมดของบริษัทเมื่อเทียบกับรายงานงบการเงิน (Financial Report)

เพื่อให้การเปิดเผยข้อมูลเป็นไปด้วยความโปร่งใสและสามารถตรวจสอบได้ บริษัทฯ จัดให้มีการทวนสอบและตรวจสอบประสิทธิภาพการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อม ได้แก่ การปล่อยก๊าซเรือนกระจก และการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ ผ่านการประเมินระบบบริหารจัดการด้านความมั่นคง ปลอดภัย อาชีวอนามัย และสิ่งแวดล้อม จากผู้ตรวจสอบภายในและภายนอกอย่างต่อเนื่อง ผลที่ได้จากการประเมินจะนำไปปรับปรุงประสิทธิภาพการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและการใช้พลังงานของบริษัทฯ นอกจากนี้ ยังมีการทวนสอบการรายงานผลการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อมซึ่งรวมถึงข้อมูลก๊าซเรือนกระจก ตามมาตรฐานการรายงานของ Global Reporting Initiative (GRI Standards) จากผู้ตรวจสอบภายนอกเป็นประจำทุกปี ตลอดจนการเปิดเผยข้อมูลก๊าซเรือนกระจกและด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ตามแนวทางสากลและระดับประเทศ อาทิ ตามกรอบ Task Force on Climate-related Financial Disclosures (TCFD) แนวการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กร (Carbon Footprint for Organization: CFO) ของ อบก. เป็นต้น และเข้าร่วมประเมินผลการดำเนินงานด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ที่เรียกว่า CDP เพื่อศึกษาแนวโน้มการดำเนินงานตามแนวทางปฏิบัติที่ดีสากล และนำมาประยุกต์ ปรับปรุงการดำเนินงานที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ให้ดีขึ้นอย่างต่อเนื่องเทียบเคียงได้กับบริษัทในกลุ่มอุตสาหกรรมเดียวกัน

ทั้งนี้ บริษัทฯ ยังจัดให้มีการอบรมเพื่อส่งเสริมความตระหนักรู้และความเข้าใจของพนักงานเกี่ยวกับการบริหารจัดการการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพอีกด้วย